AEB یا Automatic Emergency Braking یا سیستم ترمز خودکار خودرو یکی از مهمترین و پیشرفتهترین سیستمهای ایمنی فعال در خودروهای مدرن است که بهطور خودکار و بدون دخالت راننده، اقدام به ترمز کردن میکند تا از بروز تصادفات جلوگیری کند یا شدت آن را کاهش دهد. این سیستم میتواند در شرایط اضطراری و زمانی که راننده قادر به واکنش سریع به موقعیتهای خطرناک نیست، بهطور خودکار خودرو را متوقف کند یا سرعت آن را کاهش دهد.
1. نحوه عملکرد سیستم AEB
سیستم ترمز خودکار AEB به کمک سنسورها و دوربینهای نصبشده در خودرو بهطور مداوم جاده و وضعیت ترافیکی اطراف خودرو را نظارت میکند. این سیستم اطلاعات مختلفی را در مورد فاصله خودرو از موانع یا سایر وسایل نقلیه، سرعت خودرو، و شتاب آن جمعآوری میکند. در صورتی که سیستم AEB تشخیص دهد که احتمال برخورد به یک مانع، خودرو یا شخص در جلوی خودرو وجود دارد و راننده اقدامی برای جلوگیری از تصادف انجام نمیدهد، سیستم بهطور خودکار ترمزها را فعال میکند تا خودرو را متوقف کند یا سرعت آن را کاهش دهد.
2. اجزای سیستم AEB
سیستم ترمز خودکار معمولاً شامل اجزای زیر است:
- سنسور راداری یا لیزری: این سنسورها قادرند فاصله و سرعت وسایل نقلیه یا موانع در جلوی خودرو را شبیهسازی کرده و اطلاعات را به سیستم کنترل مرکزی ارسال کنند.
- دوربینها: دوربینها معمولاً برای شناسایی موانع مختلف مانند خودروها، پیادهروها یا سایر اشیاء بهکار میروند.
- سیستم ترمز: در صورت تشخیص خطر، سیستم ترمز بهطور خودکار وارد عمل میشود و ترمزها را اعمال میکند.
- واحد پردازش مرکزی: این واحد مسئول تحلیل اطلاعات دریافتی از حسگرها، دوربینها و سایر منابع است و تصمیم میگیرد که آیا نیاز به اعمال ترمز است یا خیر.
3. عملکرد در شرایط مختلف
سیستم AEB در شرایط مختلف بهطور متفاوت عمل میکند:
- ترمز در شرایط اضطراری: زمانی که یک وسیله نقلیه یا مانع در جلوی خودرو قرار دارد و راننده قادر به واکنش سریع نیست، سیستم AEB بهطور خودکار ترمز میکند تا از برخورد جلوگیری کند یا شدت تصادف را کاهش دهد.
- ترمز در شرایط ترافیک سنگین: در ترافیکهای شلوغ یا هنگام رانندگی در شرایطی که دید راننده محدود است، سیستم AEB میتواند کمک کند تا از بروز تصادف جلوگیری شود. بهویژه در شرایطی که راننده توجه کافی به فاصله با خودروهای جلویی نداشته باشد.
- شناسایی موانع متحرک یا ایستا: سیستم AEB توانایی شناسایی خودروهای متوقف یا حرکتکننده را دارد. در صورتی که سیستم تشخیص دهد که فاصله خودرو با مانع به حد خطرناکی رسیده است، اقدام به ترمز میکند.
4. انواع سیستمهای
سیستم AEB در خودروهای مختلف ممکن است با ویژگیهای متفاوتی ارائه شود. برخی از انواع این سیستمها عبارتند از:
- AEB در شرایط شهری: این سیستم مخصوص رانندگی در محیطهای شهری و ترافیکهای سنگین طراحی شده است. سیستم بهطور ویژه به شناسایی پیادهروها و خودروهای متوقف شده توجه دارد.
- AEB در جادههای آزاد: این سیستم بهویژه در جادهها و بزرگراهها طراحی شده است و به شناسایی سریعتر خودروهای متحرک کمک میکند.
- AEB با شناسایی عابران پیاده و دوچرخهسواران: این نسخه از سیستم AEB قادر است بهطور خاص پیادهروها یا دوچرخهسواران را شناسایی کرده و در صورت نیاز بهطور خودکار ترمز کند تا از برخورد جلوگیری شود.
5. مزایای سیستم AEB
- افزایش ایمنی: یکی از مهمترین مزایای سیستم AEB، کاهش خطر تصادفات است. این سیستم بهویژه در شرایطی که راننده قادر به واکنش سریع نیست یا دچار غفلت شده است، میتواند جان افراد را نجات دهد.
- کاهش شدت تصادفات: در بسیاری از مواقع، سیستم AEB قادر است سرعت خودرو را کاهش دهد تا شدت تصادف کمتر شود. حتی اگر نتواند از برخورد جلوگیری کند، میتواند آن را به حداقل برساند.
- کمک به رانندگان مسن یا کمتوان: این سیستم برای افرادی که ممکن است توانایی واکنش سریع نداشته باشند یا در شرایط اضطراری دچار سردرگمی شوند، مفید است.
- کاهش هزینهها: با جلوگیری از تصادفات و برخوردها، سیستم AEB میتواند هزینههای مربوط به تعمیرات خودرو و هزینههای بیمه را کاهش دهد.
6. آیا سیستم AEB همیشه عمل میکند؟
سیستم AEB در شرایط خاص و مشخص طراحی شده است تا بهطور مؤثر عمل کند. برخی از عواملی که ممکن است بر عملکرد این سیستم تأثیر بگذارند عبارتند از:
- شرایط جوی: در شرایطی مانند بارش شدید باران، برف یا مه، عملکرد سیستم AEB ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد زیرا حسگرها و دوربینها ممکن است دچار اختلال شوند.
- موانع غیرمنتظره: سیستم AEB ممکن است بهطور دقیق تشخیص ندهد که آیا یک شیء متحرک خطرناک است یا نه، بهویژه اگر شیء یا مانع از نوع غیرمعمول باشد.
- زمان واکنش: در صورتی که فاصله بین خودرو و مانع خیلی کوتاه باشد یا سیستم نتواند بهطور مؤثر فاصله را کاهش دهد، ممکن است سیستم نتواند از برخورد جلوگیری کند.
7. سیستم AEB در مقایسه با سایر سیستمهای ایمنی
- سیستم هشدار برخورد (Forward Collision Warning - FCW): این سیستم مشابه با AEB است اما تفاوت آن در این است که تنها هشدار میدهد و اقدام به ترمز نمیکند. این سیستم به راننده اطلاع میدهد که خطر برخورد وجود دارد.
- سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESC): این سیستم برای جلوگیری از انحراف خودرو از مسیر طراحی شده است، در حالی که AEB بهطور خاص برای جلوگیری از تصادف با موانع یا خودروهای دیگر بهکار میرود.
- سیستم کمکی ترمز (Brake Assist): این سیستم زمانی که راننده ترمز را بهطور کامل نمیفشارد و خطر تصادف وجود دارد، کمک میکند تا فشار ترمز افزایش یابد. AEB از این سیستم پیشرفتهتر است و بهطور خودکار ترمز را بهطور کامل اعمال میکند.
8. نتیجهگیری
سیستم ترمز خودکار خودرو (AEB) یک فناوری پیشرفته ایمنی است که بهطور خودکار در شرایط اضطراری وارد عمل میشود تا از بروز تصادف جلوگیری کند یا شدت آن را کاهش دهد. این سیستم با استفاده از حسگرها و دوربینها، خودرو را در برابر موانع مختلف شناسایی کرده و در صورتی که راننده نتواند واکنش مناسبی نشان دهد، بهطور خودکار اقدام به ترمز میکند. این ویژگی بهویژه در شرایط شلوغ یا پیچیده جادهای اهمیت دارد و میتواند بهطور چشمگیری ایمنی رانندگان و سرنشینان خودرو را افزایش دهد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد سیستم AEB می توانید به دانشنامه آزاد ویکیپدیا مراجعه کنید.